Адам папиллома вирусы - қауіпті жұқпалы ауру
![](/uploads/posts/2024-07/1720689423_6.jpg)
Түріне байланысты вирус ауыз қуысының ,көмейдің , қол мен табанның , жыныс мүшелерінің терісіне әсер етеді.
Бала кезінен бастап көптеген адамдар қолдарындағы дөрекі сүйелдерді жақсы біледі, оларды әдетте адам папиллома вирусы қоздырады. Бұл вирустың ерекшелігі - ол қарапайым теріге тиген кезде де жұғады. Ересектер мен балалар оны жиі жұқтырады, бірақ бұл қорқынышты емес және ол із қалдырмайды.
Бірақ АПВ вирусының қатерлі ісік шақыратын түрлері қауіпті, әсіресе вирус әйелдің денесінде ұзақ уақыт болған кезде жатыр мойны обырының даму қаупі артады. Кейінгі бес жылда Қазақстанда 2 948 әйел жатыр мойны обырынан көз жұмған, өкінішке орай, бұл көрсеткіш жылдан жылға артып келеді. Соңғы бес жылда 148 әйел қынап обырынан қайтыс болған. Адам папиллома вирусының онкогенді түрлері ерлерге де зиян. 2018-2022 жылдары жыныс мүшесі мен тік ішек айналасындағы обырдан 95 ер адам көз жұмған.Соңғы бес жылда тіл, ауыз қуысы мен тамақ-өңеш обырынан 1 мың адам қайтыс болған.
АПВ ауруының клиникалық белгілері байқалмайды, яғни адам өзіне вирус жұққанын білмеуі мүмкін. Вирус зертханалық сараптама көмегімен анықталады. Бұл аурудың емі жоқ. Ғылыми түрде дәлелденген жалғыз жолы- вакцина салғызу. Денсаулық сақтау министрлігі Австралия, АҚШ, Канада, Германия, Ұлыбритания секілді дамыған мемлекеттердің тәжірибесіне сүйеніп отыр. Австралия - 2007 жылдан бастап адам папиллома вирусына қарсы екпе енгізген алғашқы мемлекеттердің бірі. Бағдарлама нәтижесінде 18-24 жас аралығындағы австралиялық әйелдердің адам папиллома вирусын жұқтыруы 22 есеге , яғни 22,7 пайыздан 1,5 пайызға дейін азайған. Жатыр мойны обырымен ауыру 50 пайызға кеміген. Орталық Азия мемлекеттерінің арасында Өзбекстан адам папиллома вирусына қарсы вакцинаны ұлттық екпелер күнтізбесіне енгізіп, мақсатты топтағы адамдарды 95 пайыз қамтып отыр.
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрінің 2023 жылғы 7 маусымдағы "Қазақстан Республикасында адам папилломасы вирусына қарсы 11 жастағы қыздарды вакцинациялауды енгізу жөніндегі 2023-2025 жылдарға арналған жоспарды бекіту туралы"№321 бұйрығына сәйкес 2024 жылдың екінші жартыжылдығынан бастап республика бойынша 11 жастағы қыз балаларды адам папиллома вирусына қарсы егу жоспарлануда.
Адам папиллома вирусы ауруынан сақтаныңыз, қыз балаларыңызды осы аурудан екпе жасату арқылы қорғауға кеңес береміз.
А. САТЕКЕЕВА,
Арал аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау
басқармасының басшысы: