Құндылықтарға құрметпен қарайық

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев былтыр жастар форумында «Жаңа адамдар» қозғалысының белсенділерімен кездесуде "Қолда бардың қадірін білу керек" деп жастардың мойнына жауапкершілік жүктеген болатын.

Расында қазіргі қоғамда жиі айтылатын "бүгінгі бала – ертеңгі болашақ" деген сөздің мәні терең. Шын мәнінде, бүгінгі ұрпақ – тек болашақтың иесі ғана емес, өткен тарихтың жалғастырушысы. Олар ата-бабадан қалған рухани және мәдени мұраны сақтап, келесі ұрпаққа жеткізуші буын болып табылады. Осы тұрғыдан алғанда, тарихи ескерткіштерді қорғау мәселесі ерекше маңызға ие.

Тарихи ескерткіштер – халықтың өткені мен бүгінін байланыстыратын алтын көпір. Олар арқылы біз өз тарихымызды, мәдениетімізді, салт-дәстүрімізді танимыз. Әрбір көне ғимарат, әрбір тас белгі – өткен заманның үнсіз куәсі. Егер осы мұралар жойылып кетсе, біз өзіміздің тарихи тамырымыздан ажырап қаламыз. Сондықтан ескерткіштерді сақтау – тек мәдени міндет емес, ұлттық болмысты қорғау болып саналады.

Бүгінгі таңда ескерткіштерді қорғаумен мемлекет пен арнайы мекемелер айналысады. Олар тарихи нысандарды тіркеп, қалпына келтіру жұмыстарын жүргізеді, заң жүзінде қорғау шараларын жүзеге асырады. Дегенмен, бұл жұмысты тек ресми ұйымдардың міндеті деп қарастыру жеткіліксіз. Себебі елімізде тарихи орындар өте көп, олардың барлығын бір ғана жүйемен толық қорғау қиын. Сондықтан бұл іске бүкіл қоғам, әрбір азамат атсалысуы қажет.

Әсіресе, жас ұрпақтың рөлі ерекше. Балалар мен жастар – қоғамның ең белсенді бөлігі. Егер олар кішкентайынан тарихи мұраға құрметпен қарауды үйренсе, болашақта бұл құндылықтарды сақтауға үлкен үлес қосады. Мектеп қабырғасынан бастап өлкетану сабақтарын өткізу, тарихи орындарға экскурсия ұйымдастыру – осы бағыттағы тиімді әдістердің бірі. Мұндай шаралар оқушылардың қызығушылығын арттырып қана қоймай, олардың бойында жауапкершілік сезімін қалыптастырады.

Қазіргі заманда жастардың мүмкіндігі бұрынғыдан әлдеқайда кең. Әлеуметтік желілер арқылы олар тарихи ескерткіштер туралы ақпарат таратып, қоғам назарын аудара алады. Сонымен қатар, еріктілер қозғалысына қатысып, тарихи орындарды тазалау, күтіп ұстау жұмыстарына көмектесе алады. Бұл – ескерткіштерді қорғаудың жаңа, заманауи тәсілдері.

Алайда кейде жастар арасында немқұрайлылық та байқалып жатады. Кейбіреулер тарихи ескерткіштерге жазу жазып, оларды бүлдіреді. Мұндай әрекеттер мәдениетсіздіктің белгісі ғана емес, тарихқа жасалған құрметсіздік болып табылады. Осындай жағдайлардың алдын алу үшін тек жазалау шараларын қолдану жеткіліксіз. Ең алдымен, тәрбие мен түсіндіру жұмыстары күшейтілуі қажет. Әрбір бала ескерткіштің мәнін түсінгенде ғана оны қорғауға ұмтылады.

Отбасы тәрбиесі де бұл мәселеде маңызды рөл атқарады. Ата-аналар балаларға туған жердің тарихын айтып, тарихи орындарға бірге барып, олардың маңызын түсіндіруі тиіс. Осындай қарапайым әрекеттер арқылы баланың санасында ұлттық құндылықтарға деген құрмет қалыптасады.

Иә, ескерткіштерді қорғау – тек мемлекет пен мамандардың ғана міндеті емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі. Ал сол қоғамның болашағы – бүгінгі балалар. Егер біз жас ұрпаққа дұрыс тәрбие беріп, тарихи мұраның маңызын түсіндіре алсақ, онда олар ертең осы құндылықтарды сақтайтын саналы азамат болып өседі. Демек, бүгінгі бала – ертеңгі тарихтың қорғаушысы.

О. ЖОЛДАСОВ