Арал: Тындырымды іс көп

Арал ауданына қарасты Сексеуілге бардық. Орталықтан әрірек Тербенбес тауының етегіндегі 11 мың халқы бар кент. Мұндағы тіршілік теміржолмен өзектес. Ақ патшаның заманында қолға алынған теміржол жобасы тарихтан белгілі. Алаш зиялысы Мұхамеджан Тынышбаевтың бұған тер төккенін әркім білуі тиіс. Ол кезде Сексеуілдің аты басқа еді. Құмсай деп аталыпты. Неге Сексеуіл десеңіз, теміржол түскенде барлық паровоз көмірмен жүрді. Көмір болмаса, теңіз маңындағы томар сексеуілді жақты. Арнайы сексеуіл қабылдайтын база да болған мұнда. Арал маңы туралы жазылған көркем шығармаларда осындай дерек бар.

– Бұл кәсіп атадан балаға ауысып келеді. Әкелеріміз ілгеріден «Құмсай» бөгеті маңында бақша салып, егін еккен. Біз де бес жылдан бері диқан жолындамыз. Шағын жылыжайымыз да бар. Жылына тоннаға жуық қияр өсіріп, өз ауылдастарымызға сатамыз. Сондай-ақ осы жылыжайға қауын, қарбыз, тағы басқа дақылдардың тұқымын егіп, көшетін алып, төрт гектар жерге отырғызамыз. Үш гектар бақшаға тамшылату суару әдісін қолдандық. Қазір қауын-қарбызымыз түйнектеп жатыр. Алдағы уақытта шыққан өнімді жылдағыдай Арал қаласы тұрғындарына саудаға шыға­рамыз, – дейді Ақжол Боханов.

– Өзіңізге белгілі, Арал жері егін шаруашылығына аса қолайлы емес. Бірақ кейбір ауылдық жерлерде бақша дақылдарын жол бойы үзбей егіп келеміз. Мал азығынан бөлек, бақша дақылдарын, сондай-ақ қауын мен қарбыз, асқабақты жергілікті тұр­ғындар күзде сатылымға шығарады. Қазір Сексеуіл кенті, Ақирек, Жаңақұрылыс ауылдық округтерінде 80 гектар жерге тамшылату және пленка асты әдісімен ауыл шаруа­шылығы дақылдарын ектік, – дейді аудандық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің басшысы Жәнібек Жұбанов.

– 2024 жылы «Ауыл аманаты» бағдарламасымен жеңілдетілген несиеге қол жеткіздік. 5 млн теңге қаражатқа өз елімізде дайындалған құрал-жабдықтарды сатып алған соң құрылыс материалдарын шығарып келеміз. Өзім бұған дейін Ақтөбе қаласында осы кәсіпті оқып үйренген едім. Алдымен брусчатка, ал биыл үй сыртын қаптайтын фасад түрлерін өндіріске қостық. Ел ішінде сұраныс жоғары. Қазір цехтан күніне 50 мен 100 шаршы метр құрылыс ма­тери­ал­дары шығуда. Келешек арманым өндірісті ұлғайтып, кент ішінен үлкен цех ашқым келеді. Өнім түрлерін де көбейту жоспарда бар, – дейді кәсіпкер.

– Өткен жылдың соңында «Ауыл аманаты» бағдарламасына 122 жоба ұсынылып, оның 72-сі несие коми­тетінің отырысында қаралған болатын. Қазір 42 жоба мақұлданды. Олардың көбісі өңдеу, яғни өнім шығару саласына қатысты болып отыр. Қосымша мал мен егін шаруа­шылығы, қызмет көрсету саласындағы кәсіпкерлік жобалар да бар, – дейді Ж.Жұбанов.

– Метан газын қолдану – қазіргі көп көлікке тән. Мұнда күніне келетін түрлі көлікке мың кубқа дейін газ құямыз. Ал кешеннің жылдық қуат­тылығы 12 мың автокөлікті метан газымен қамтамасыз ете алады. Ал­дағы жоспар бойынша мұнда газ құю бекетінен бөлек, азық-түлік дүкені, асхана, көлік жөндеу орталығы мен қонақүй іске қосылады. Бұл жобаның екінші кезеңіне екі гектар жер де бөлінген, – дейді метан станция­сының басшысы Қайрат Бейісов.

– Бұл отбасылық бизнесті ашам дегенімізге 10 жылдың көлемі болған. Былтыр ғана сәті түсті. Кәсіпкерлік мақсатта 6 пайыздық жеңілдікпен несиеге қол жеткізіп, көңілді бірледік. Дәрігер кабинетін жасақтадық, қажет­ті медициналық құрал-жабдықтарды өзге мемлекеттерден алдырдық. Мұ­ның барлығы – көз ауруларын анық­тауға керектілер. Үш айдан бері халыққа диагностика, кеңес беру және емдеу қызметін көрсетіп отырмыз. Мұнда келуші емделіп қана қоймай, сапалы көзілдірік те таңдайды. Ол өнімдер Қытай, Корея және Жа­пониядан келген, – дейді дәрігер Ағия Алмағамбетова.