Заң үстемдігі – әділетті қоғамның тірегі

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – бір мекеменің немесе белгілі бір органның ғана міндеті емес, ол бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі.

Қоғамның өркендеуі мен мемлекеттің тұрақты дамуы ең алдымен заңның үстемдігіне, тәртіптің сақталуына және азаматтардың әділдікке деген сеніміне байланысты. Заң алдында бәрінің тең болуы – құқықтық мемлекеттің басты белгісі. Ал осы қағидаттың өміршеңдігін қамтамасыз ететін маңызды бағыттардың бірі – сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес.

Бүгінде елімізде «Заң мен тәртіп» қағидаты қоғамдық өмірдің барлық саласында басшылыққа алынатын маңызды ұстанымға айналып келеді. Оның негізгі мәні – заң талаптарын мүлтіксіз орындау, құқық бұзушылыққа жол бермеу, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау және әрбір адамның өз ісіне жауапкершілікпен қарауын қалыптастыру. Бұл ретте сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті орнықтырудың маңызы ерекше.

Сыбайлас жемқорлық – мемлекеттік басқарудың тиімділігіне нұқсан келтіріп қана қоймай, қоғамдағы әділдік пен сенімге сызат түсіретін күрделі әлеуметтік құбылыс. Қызметтік өкілеттікті жеке мүддеге пайдалану, заңсыз артықшылыққа ұмтылу, пара беру мен пара алу секілді әрекеттер мемлекет дамуына кедергі келтіреді. Мұндай келеңсіздіктерге қарсы тұру үшін заң талаптарын күшейтумен қатар, қоғамдық сана мен азаматтық жауапкершілікті де дамыту қажет.

Ең алдымен, заңға құрмет әр адамның күнделікті әрекетінен көрініс табуы тиіс. Мемлекеттік қызметші үшін бұл – халыққа адал қызмет ету, шешім қабылдауда ашықтық пен әділдікті сақтау, қызметтік міндетін жеке басының пайдасынан жоғары қою. Ал азаматтар үшін заңсыз жолмен мәселе шешуге ұмтылмау, пара беруді қалыпты жағдай ретінде қабылдамау және құқық бұзушылыққа бейжай қарамау маңызды.

Сыбайлас жемқорлықтың алдын алуда ашықтық пен қоғамдық бақылаудың орны бөлек. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерістерін цифрландыру, мемлекеттік сатып алулардың ашықтығын қамтамасыз ету, бюджет қаражатының мақсатты жұмсалуын бақылау – заңсыз әрекеттердің алдын алуға бағытталған тетіктер. Әсіресе, мемлекеттік қаражатқа қатысты әрбір шешімнің негізді әрі жариялы болуы қоғам сенімін арттырады.

Сонымен қатар сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес тек жазалау шараларымен шектелмеуі керек. Оның алдын алу, құқықтық сауаттылықты арттыру, жастар арасында адалдық пен әділдік құндылықтарын насихаттау – ұзақ мерзімді нәтижеге бастайтын маңызды бағыттар. Өйткені адалдықты бала кезден бойына сіңірген ұрпақ заңды айналып өтуді емес, заңға сүйеніп әрекет етуді үйренеді.

«Заң мен тәртіп» қағидатының жүзеге асуы әр азаматтың өзінен басталады. Қоғамда заңсыздыққа төзбеушілік қалыптасқанда ғана әділдік салтанат құрып, мемлекеттік институттарға деген сенім нығаяды. Бұл ретте әрбір мекеме мен ұйымның, әрбір басшы мен қызметкердің жауапкершілігі айрықша.

Заңды құрметтеу – міндет, ал адалдықты сақтау – азаматтық ұстаным. Ендеше, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес баршамыздың ортақ ісімізге айналуы тиіс. Себебі заң үстемдік құрған жерде тәртіп орнайды, тәртіп бар жерде сенім қалыптасады, ал сенім бар қоғамның болашағы берік болады.

Н.ЖОРҒАБАЕВ,

«Жас Арал өрендері» жастар қоғамдық

бірлестігінің төрағасы